W polskim budownictwie mieszkaniowym problemem numer jeden stanie się wkrótce wentylacja mieszkań, a ściślej jej brak. Intensywna "krucjata termiczna", którą przyniosła ustawa o termomodernizacji, może wygenerować dotkliwe konsekwencje w zakresie zdrowia społeczeństwa. Jeśli nie zostaną w porę wykryte przyczyny i wdrożone rozwiązania zaradcze, należy spodziewać się negatywnego efektu braku wentylacji. Osiągnięcie fazy krytycznej doprowadzi do dotkliwych skutków ekonomicznych w skali gospodarki całego kraju i zetkniemy się z efektem ubocznym porównywalnym w wymiarze do efektu wdrożenia w latach 70. technologii "wielkiej płyty".
Obowiązujące w dniu dzisiejszym normy budowlane wydają się "myśleć termicznie" i nie zawsze w sposób właściwy odczytują potrzeby użytkownika. Powinny one przede wszystkim zapewniać "zdrowe" warunki w mieszkaniu, w którym przychodzi mu spędzać większość życia. Według GUS ponad 62% dorosłych i co czwarte dziecko w Polsce cierpi na przewlekłe choroby, 50% ludzi w wieku 30-39 lat oraz prawie wszyscy ludzie starsi. System wentylacji okiennej jest jednym z głównych "pretendentów" obszaru wentylacji do upowszechnienia w XXI w.
Stosowany jest już m.in. w koncepcjach modelowych tzw. "passive houses" (domach pasywnych) - gdzie realizacja naczelnej przesłanki oszczędności energii i ochrony środowiska naturalnego człowieka nie powoduje pogorszenia zdrowia użytkowników tych domów. W Europie prowadzone są aktualnie badania, często finansowane ze środków UE w ramach Ramowych Programów badawczych, których celem jest określenie miejsca wentylacji okiennej w przyszłych koncepcjach rozwoju technologicznego w obszarze budownictwa i oszczędności energii. W krajach, które wcześniej niż Polska zdały sobie sprawę z konieczności oszczędzania energii, problematyka zdrowego mieszkania i ochrony zdrowia jest eksponowana. Powszechnie stosowane są tam okienne nawiewniki powietrza zewnętrznego tzw. listwy wentylacyjne, które mogą być montowane we wszystkich rodzajach okien: drewnianych, aluminiowych, plastikowych itp.
Stosowane już dziś w wielu krajach o chłodniejszym klimacie nawiewniki są najczęściej wystarczającym elementem uzupełniającym istniejący system wentylacji grawitacyjnej. Montowane w górnej części okna dostarczają do pokoju świeże powietrze, w efekcie powietrze stęchłe i wilgotne usuwane zostaje przez wentylację grawitacyjną.
Aktualnie istnieje wiele rozwiązań technicznych i trendów w dziedzinie wentylacji z wykorzystaniem nawiewników okiennych. Dość popularne są higrosterowane, których charakterystyka działania w dużym stopniu zależy od poziomu wilgoci w mieszkaniu - ich otwarcie i zamknięcie odbywa się automatycznie. Innym rozwiązaniem są listwy wentylacyjne o ręcznej regulacji poziomu otwarcia (ilość przepuszczanego powietrza ustalania jest wg bieżących potrzeb użytkownika).
Jeszcze innym są nawiewniki o ciśnieniowej regulacji nawiewu, w których kontrola ilości przepływającego powietrza odbywa się samoczynnie, w zależności od różnicy ciśnień pomiędzy otoczeniem budynku a jego wnętrzem.
Nawiewniki higrosterowane
Zalety: samoczynnie reagują na nadmiar wilgoci w pomieszczeniu, użytkownik nie musi pamiętać o ich otwieraniu i przymykaniu
Wady: nie reagują na zmiany ciągu wentylacyjnego, który jest uzależniony od takich czynników, jak: temperatura powietrza na dworze, siła wiatru, wysokość komina wentylacyjnego (piętro, na którym znajduje się mieszkanie). Reagując na poziom wilgoci w mieszkaniu usuwać mogą w nadmiarze powietrze, a wraz z nim ciepło z mieszkania. Z uwagi na wewnętrzną budowę (konieczność umieszczenia elementu higroczułego) są to dość pokaLnych rozmiarów urządzenia, które zamontowane w górnej części ramy okiennej na pewno nie zdobią okna.
Ich cena jest stosunkowo wysoka - około 160 zł.
Listwy wentylacyjne o ręcznej regulacji
Zalety: Wysoka estetyka z uwagi na małe wymiary. Możliwość płynnego dostosowania poziomu otwarcia nawiewnika do specyfiki mieszkania - liczby osób w pomieszczeniu, usytuowania mieszkania w budynku wielokondygnacyjnym. Dzięki niskiej cenie (około 35 zł) można je zamontować w każdym oknie - uzyskuje się równomierną wentylację całego mieszkania. Możliwość ustawienia przepływu powietrza dokładnie wg potrzeb, ogranicza nadmierne straty ciepła.
Wady: nie reagują samoczynnie na zmiany temperatury powietrza na zewnątrz i wilgotno wewnątrz budynku. Istnieje niebezpieczeństwo przechłodzenia mieszkania w okresie zimowym np. podczas nieobecności użytkownika w domu lub jego snu.
Nawiewniki samoczynne - ciśnieniowe
Zalety: bardzo precyzyjna samokontrola ilości powietrza nawiewanego do pomieszczenia.
Reagują na zmiany różnicy ciśnienia wywołane wiatrem, spadkiem temperatury na zewnątrz, wzrostem temperatury w mieszkaniu np. w kuchni podczas gotowania. Działają pod wpływem siły ciągu grawitacyjnego, którego skuteczność uzależniona jest od wysokości komina wentylacyjnego, czyli samoczynnie dostosowują się do wysokości piętra, na którym zostały zamontowane. Chronią więc przed niepotrzebną utratą ciepła, zapewniając stały nawiew świeżego powietrza.
Wady: brak możliwości płynnej - ręcznej regulacji poziomu otwarcia, stosunkowo wysoka cena (około 60 zł). Aktualnie dostępnych na rynku modele nie można zamontować centralnie (symetrycznie) w ramie okna, lecz na jego jednym końcu - co nie poprawia estetyki całości i wygląda dość topornie.
Nie ma nieszczelności - nie ma powietrza
W myśl obowiązujących w naszym kraju przez kilka dziesięcioleci przepisów budowlanych, powietrze miało dostawać się do mieszkań przez nieszczelności stolarki okiennej. Regulacje te utraciły swą aktualność, gdyż nieszczelności w stolarce brak.
Listwy wentylacyjne są więc rozwiązaniem dla tysięcy mieszkań w Polsce, w których w drodze działań renowacyjnych wymieniono okna stare na nowe lub zamontowano nowoczesną stolarkę okienną - obojętnie czy z PCW, drewna czy aluminium.
Z pewnością wprowadzenie ich do powszechnej praktyki budowlanej zakończy problem "pocących się" okien i grzybów na ścianach.
Z uwagi na stosunkowo chaotyczny proces wentylacji, jaki przebiega, gdy są zastosowane listwy wentylacyjne czy nawiewniki (jak niektórzy nazywają te urządzenia, chociaż często pełnią one funkcję wywiewników) istnieją inne sposoby wentylacji mieszkań.
Rekuperator
Do najbardziej skutecznych i energooszczędnych należą z pewnością systemy wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej (tzw. zbilansowanej), gdzie elementem podstawowym jest rekuperator, w którym następuje odzysk ciepła z powietrza uuwanego na zewnątrz i które to powietrze dostarczane jest i usuwane z pomieszczeń systemem kanałów wentylacyjnych połączonych z rekuperatorem.
System ten znalazłby więc wielu zwolenników, gdyby nie cena. Koszt takiego systemu dla domu o powierzchni około 130 m2 może wynosić 5000 do 7000 złotych. Niestety w Polsce inwestycja w system wentylacji mieszkania uważana jest za dodatkową, a nie podstawową jak np. okna, drzwi, podłogi itp.
Reasumując, należy podkreślić fakt, że aby upowszechnić wiedzę o potrzebie wentylacji naszych mieszkań należy przede wszystkim wskazywać na możliwości ograniczenia strat ciepła poprzez świadome kształtowanie mikroklimatu wewnętrznego mieszkań. Ten kierunek wydaje się właściwy i potwierdzają to prowadzone badania w krajach zachodniej Europy nad systemami wentylacji, które w pierwszej kolejności zapewnią ograniczenie nadmiernych strat ciepła wskutek działającej wentylacji.
Reklama_______________________________________________________________
