„Zgodnie z prawem człowieka do zdrowia, każdy człowiek ma prawo oddychać zdrowym powietrzem wewnetrznym”. Jest to jedna z 9 zasad sformułowanych przez Grupe Robocza WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) w dokumencie „Prawo do zdrowego powietrza wewnętrznego” powstałym w maju 2000 roku. Stwierdzono w nim, że jakość powietrza wewnętrznego jest ważnym wyznacznikiem zdrowia i dobrego samopoczucia. W oparciu o te zasady każdy użytkownik pomieszczeń powinien być pewien, że nawiewane powietrze wentylacyjne nie jest zanieczyszczone w związku ze źle eksploatowaną i nigdy nieczyszczoną instalacją wentylacyjną. Powinien być także informowany o zagrożeniu dla zdrowia wynikającym z wdychania zanieczyszczonego powietrza. [ The Right to Healthy Indoor Air, Raport on a WHO Meeting, BILTHOVEN Holandia 15-17 maja 2000 roku.]
Jakość srodowiska wewnętrznego i wpływ, jaki na to srodowisko wywieraja instalacje
znajduje coraz wieksze zrozumienie wsród specjalistów w naszym kraju. Prowadzone są prace ukierunkowane na doskonalenie procesów uzdatniania powietrza w instalacji. Nie jest natomiast uwzględniane ani w działalności badawczej, ani w projektowej, wykonawczej i eksploatacyjnej zjawisko zanieczyszczania się przewodów oraz urządzeń i elementów instalacji wentylacji i klimatyzacji w czasie eksploatacji systemów.
Dotychczas panowało przekonanie, że zjawisku temu można przeciwdziałać stosując odpowiednio efektywny system filtracji powietrza, który wyeliminuje osadzanie się zanieczyszczeń wewnątrz instalacji. W praktyce pogląd ten okazał sie całkowicie niesłuszny, a dowodzą tego relacje użytkowników oraz doświadczenia naszej firmy nabyte w czasie licznych ekspertyz eksploatowanych instalacji oraz wykonywanych usług czyszczenia.
Dlaczego czyszczenie instalacji wentylacyjnych jest tak istotne
Wiekszość osób spedza 80-90% swojego czasu w pomieszczeniach zamknietych. Coraz więcej firm zdaje sobie sprawę ze strat, jakie mogą być związane ze zwolnieniami chorobowymi pracowników. Oprócz obniżenia wydajności i skuteczności pracy, pociągaja one za sobą stratę naprawdę dużych pieniedzy. Wiele badań naukowych wykazało, że zanieczyszczenia pomieszczeń zakładów pracy często pochodzą z instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.
Ocenia sie, że powierzchnia wewnętrzna przewodów wentylacyjnych odpowiada w
dzisiejszych budynkach około 10% całkowitej powierzchni podłóg. Podłogi czyszczone sa, co najmniej raz na tydzień, ale kanały wentylacyjne, które powinny zapewniać nam czyste, odświeżąjace, bogate w tlen swieże powietrze, czasami nie są czyszczone przez cały okres eksploatacji budynku! Im bardziej skomplikowany jest system wentylacyjny, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia problemów. Pyły, mikroorganizmy, pozostałości materiałów budowlanych i inne zanieczyszczenia mogą spowodować, że kanały doprowadzające powietrze zamienia sie w źródło niebezpiecznych substancji, takich jak grzyby, elementy izolacji, zapachy i cząstki organiczne. Poza problemami zdrowotnymi i higienicznymi, zabrudzenie instalacji wentylacyjnej może powodować zwiększenie zużycia energii, kosztów czyszczenia, podwyższone ryzyko korozji oraz zatkania przepustnic przeciwpożarowych.
W wielu badaniach wykazano, że zagrożenia dla ludzkiego zdrowia są większe w przypadku budynków klimatyzowanych niż pozostałych. Zanieczyszczenie instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych może stanowić źródło niebezpiecznych substancji i spowodować pojawienie sie różnych symptomów chorobowych u osób znajdujących się w budynku. Wykazano ponadto, że najczęstszym źródłem problemów są nieodpowiednio prowadzone prace konserwacyjne.
Można wymienić trzy podstawowe powody, dla których należy czyścić instalacje klimatyzacyjne i wentylacyjne:
- uzyskanie założonych przez projektanta parametrów pracy urządzeń uzdatniających i przesyłających powietrze - obłożenie naniesionym pyłem wewnetrznych powierzchni przewodów wentylacyjnych oraz zewnętrznych powierzchni urządzeń uzdatniających powietrze m.in. powoduje zwiększenie oporów przepływu powietrza i jednocześne zmniejszenie strumienia nawiewanego powietrza,
- wykluczenie lub, w najgorszym przypadku, ograniczenie zagrożenia pożarem i wybuchem - w przypadku osadzenia się wewnątrz instalacji łatwopalnych i
wybuchowych zanieczyszczeń – w budynkach biurowych problem ten najczęściej występuje w instalacjach kuchennych,
- zagwarantowanie w pomieszczeniach warunków nie pogarszających stanu zdrowia przebywajacych w nim osób – konsekwencja oddychania zanieczyszczonym powietrzem. Dlatego też każdą instalację należy objąć programem utrzymania jakości, a co za tym idzie poddawać ją okresowej kontroli i czyszczeniu.
Elementy instalacji wentylacyjnej poddawane kontroli i konserwacji to zwykle:
- Ujęcia powietrza
- Filtry
- Wentylatory i pasy napędowe
- Komory sprężonego powietrza
- Zwoje grzewcze i chłodnicze
- Nawilżacze
- Przepustnice przeciwpożarowe
- Przepustnice regulacji przepływu
- Łopatki obrotowe
- Izolacja
- Dyfuzory
- Kratki wylotowe
- Przewody wylotowe
Zazwyczaj decyzję o czyszczeniu instalacji podejmuje się po wykonaniu wizualnej inspekcji stanu czystości wnętrza instalacji. W żadnej dostępnej publikacji nie podano obowiązkowej czestotliwęści czyszczenia instalacji, gdyż ze względu na prace instacji w bardzo zróżnicowanych warunkach (np. różniących się czystością powietrza zewnętrznego, ilością i skutecznością zamontowanych filtrów powietrza, dbałością o stan instalacji wykazywana przez pracowników odpowiedzialnych za eksploatację i konserwacje), bez wcześniejszej kontroli stanu każdej instalacji nie można odgórnie narzucić terminów czyszczenia. A zatem pojawia się nowe pytanie - kiedy kontrolowac stan higieniczny instalacji i w jaki sposób ocenić, czy instalacja jest jeszcze czysta czy już zaliczyć ją należy do instalacji zabrudzonych, podlegających czyszczeniu.
Kraje europejskie przyjeły wymagania określone przez normy amerykańskie NADCA (National Air Duct Cleaners Association ) – Stowarzyszenie skupiajace firmy zajmujące się czyszczeniem systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Wymagania powinny zostać określone przez użytkownika obiektu. W Polsce należałoby zastosować przepisy Prawa Budowlanego.
Reklama_______________________________________________________________
|
Opracowanie: Redakcja
Źródło: ekologia.pl
|
